به خاطر یک تصویر خوب

شیوه ارتباط کامپیوتر با نمایشگر در حال دگرگونی است تا ارتباط بهتری فراهم گردد. در این مقاله با نسل بعدی کارت‌های گرافیکی آشنا می‌شوید.

در طول بیست سال گذشته تقریباً چیزهایی که از بیرون به کامپیوتر وصل می‌شوند تغییر کرده‌اند به جز رابط 15پینی و Dشکل کارت گرافیکی، شاید این ثبات باعت حفظ سازگاری شده باشد اما رابط VGA برای نمایشگرهای نوین امروزی اصلاً چیز مناسبی نیست. با این همه رابط VGA روی کارت گرافیکی جا خوش کرده و تکان نمی‌خورد.

 VGA در اصل برای سیگنال‌های ویدئویی آنالوگ ساخته شده در حالیکه امروزه بیشتر نمایشگرهایی که ما به کار می‌بریم دیجیتال هستند. بنابراین ناچاریم تصایری که درون کامپیوتر ماهیتی دیجیتالی دارند را نخست به سیگنال‌های آنالوگ تبدیل کرده و پس از ارسال از طریق کابل VGA دوباره در نمایشگر آنها را پس از دریافت به اعداد تبدیل کنیم. خوشبختانه چیزی حدود ده سال پس از عرضه VGA، گروه DdWG یا Digital Display Working استاندارد Digital یا همان DVI  را پایه‌گذاری کرد.

DVI رابط استاندارد برای ارتباط نمایشگرهای دیجیتال با کامپیوتر است. البته پیش از آن برخی رابط‌های ویژه برای ارتباط دیجیتالی میان کامپیوتر و نمایشگر وجود داشت که روشن است که میان آنها سازگاری وجود نداشت و همچنین استفاده از آنها مستلزم پرداخت هزینه اضافی جهت دریافت مجوز بود. اما  DVI اینگونه مشکلات را از میان برداشت. اکنون رابط I- DVI نیز عرضه شده که در کنار سیگنال‌های دیجیتال از سیگنال‌های آنالوگ برای ارتباط با نمایشگرهای ارزان قیمت پشتیبانی می‌کند.

استاندارد تازه به چه کاری می‌آید؟

آیا DVI همه نیازهای ما را برآورده می‌کند؟ این رابط در حالیکه از سیگنال‌های آنالوگ پشتیبانی می‌کند. ارتباط دیجیتال را نیز فراهم می‌آورد. همچنین با تامین وضوح مورد نیاز HD از آخرین شیوه‌های رمزگذاری و محافظت داده‌ها نیز پشتیبانی می‌کند. نکته مهم‌تر اینکه تقریباً همه کارت‌های گرافیکی و نمایشگرهای امروزی با این استاندارد سازگارند.

اما شکل ما در این استاندارد همچون دیگر بخش‌های دنیای کامپیوتر، پهنای باند است. بهترین وضوح در نمایشگرهای LCD سی اینچی 1600×2560 پیکسل است که فراهم کردن این آهنگ انتقال از توان رابط DVI بیرون است.

این نمایشگرها باید از امکان ارتباط دوگانه ( Dual Link) در رابط DVI استفاده کنند که پهنای باند را دو برابر می‌کند. البته برای بهره‌مندی از این امکان باید از کارت گرافیکی، نمایشگر و کابل‌های مناسب استفاده کرد که متاسفانه پیدا کردن این قطعات کار ساده‌ای نیست.

با رشد روزافزون شمار کسانی که کامپیوتر را به عنوان یک دستگاه چند رسانه‌ای به کار می‌برند هر روز شمار کامپیوتر‌هایی که باید به دستگاه تلویزیون وصل شوند، بیشتر می‌شود. در DVI انتقال داده‌های صوتی پیش‌بینی نشده و در نتیجه برای بلندگوها حتی اگر درون نمایشگر قرار داشته باشند باید کابل‌های جداگانه‌ای به کار برد. این کار آشفتگی روی میزکار را بیشتر می‌کند. حتی استانداردهای نوین و چند کانالی صوتی به پهنای باند بیشتری نیاز دارند و باید از اطلاعات‌شان هنگام انتقال مراقبت کرد.

بنابراین بهتر است هر چه زودتر و هر چه دقیق‌تر با استانداردهای نمایشگر و چگونگی اتصال این دستگاه‌ها با کامپیوتر آشنا شویم.

 

رابط چند رسانه‌ای با کیفیت بالا

به طورکل کاربران از وجود سیم‌های درهم و برهم دل خوشی ندارند و وجود کابلی که هم ویدئوی کیفیت بالا (HD) و هم داده‌های صوتی کیفیت بالا و چند کانالی را منتقل کند بسیار خوشایند خواهد بود.

رابط چند رسانه‌ای با کیفیت بالا یا High Definition توانایی‌هایی مانند DVI دارد اما می‌تواند داده‌های صوتی چند کانالی با کیفیت بالا را نیز منتقل کند. شمار اتصال‌های این رابط کمتر است و در نتیجه نصب آن بسیار ساده‌تر می‌شود. همچنین سیگنال‌های آن با DVI سازگار است و در نتیجه امکان اتصال دستگاه‌های DVI و HDMI به یکدیگر وجود دارد. با این‌همه HDMI یک راه حل جامع نیست. رابط‌های DVI دوگانه، آهنگ انتقال داده بالاتری را در مقایسه با گونه A استاندارد HDMI فراهم می‌کنند. البته گونه B از استاندارد HDMI بر پایه همان روش رابط‌های دوگانه DVI پهنای باند بالاتری دارد اما اتصال‌های آن متفاوت است. HDMI همچنین روشBandwidth Digital Content Protection - High یا HDCP را نیز در اختیار کاربر می‌گذارد.

توجه داشته باشید که HDMI هنوز جوان است و در حال دگرگونی و ممکن است در آینده سازگاری میان گونه‌های مختلف آن بسادگی ممکن نباشد. اما HDMI به دلیل سادگی کاربرد مطمئنا در آینده‌ جای دیگر استانداردها را خواهد گرفت.

 

Displayport

مجمع استانداردهای الکترونیکی ویدئویی یا Video  Electronics Standards Association  یا همان  Display portb ,VESA را در می‌ سال 2006 معرفی کرد. این رابط کاملا از سوی AMD/ATI، Nvidia و Dell پشتیبانی می‌شود و حتی AMD بردهای اصلی سازگار با آن را به بازار داده.

Display port هم مانند HDMI هم از سیگنال‌های صوتی و هم از داده‌های ویدئویی با کیفیت بالا پشتیبانی می‌کند و البته در مقایسه با HDMI برتری‌های دارد. آهنگ انتقال این رابط می‌تواند داده‌های مورد نیاز وضوح 1600× 2560 و بسامد 60 هرتز را با رنگ 30 بیتی هشت کانال صوتی پشتیبانی می‌کند.

Display port را می‌توان هم برای اتصال‌های درون کامپیوتر و هم برای اتصال‌های بیرون آن به کاربرد و با همه این دستگاه‌ها سازگاری دارد. با اضافه کردن Displayport به نمایشگرهای TFT، مدارهای الکترونیکی پیچیده از این نمایشگرها حذف می‌شود.

اما Displayport با استانداردهای HDMI و DVI سازگار نیست و سیگنال‌های آن متفاوت است. اگر چه این نکته یک کاستی بزرگ است اما ساختمان فشرده Display port قابلیت انعطاف زیادی به آن بخشیده. همچنین این رابط می‌تواند ارتباط صوتی دو طرفه را برقرار کند که برای کاربردهایی مانند VolP و گفتگوی صوتی بسیار مناسب است.

Display port یک کانال جانبی ویدئویی با پهنای باند کم دارد که برای Web cam ایده‌آل است. اگر چه این رابط از Content Protection پشتیبانی می‌کند اما به طور پیش‌فرض شیوه خود یعنی Display port Content Protection   یا DPCP را به جای HPCP به کار می‌برد. برای استفاده از هر یک از این روش‌های رمزگذاری باید مجوز داشت و این نکته قیمت تمام شده را بالاتر می‌برد. اگر چه Display port یا HDMI یا DVI سازگار نیست اما به طور فیزیکی اتصال آنها با هم برقرار می‌شود.

VESA تصور می‌کرد که Display port از همان آغاز ورود به بازار با استقبال روبرو می‌شود در حالیکه شرکت‌های اصلی به سوی HDMI رفتند و با توجه به شمار رو به افزایش دستگاه‌های HDMI نمی‌توان انتظار داشت که کاربران در یک فاصله زمانی کوتاه، HDMI را کنار گذاشته و Display port را به کار ببرند.

گروهی متشکل از چند شرکت مهم رابط UDI یا Unified Display Interface را با قیمت ارزان پایه‌گذاری کردند. در حال حاضر تجهیزات DVI خیلی گران هستند و UDI ارزان‌تر، کوچک‌تر و با کاربری ساده‌تر است UDI همه توانایی‌های DVI حتی پشتیبانی از HDCP را دارد.

اما UDI بر خلاف Display port و HDMI داده‌های صوتی را منتقل نمی‌کند. دلیل این نکته، کاهش هزینه و در نتیجه گسترش بیشتر بوده. اتصال UDI و HDMI یکسان است.

اگر چه UDI برخی از توانایی‌های  HDMI مانند انتقال داده‌های صوتی را ندارد. اما در صورت نیاز می‌توان این امکانات را به آن اضافه کرد. اگر چه استاندارد UDI در صورت اتصال به دستگاه‌های DVI هیچ تضمینی برای کار کرد. درست نمی‌دهد اما UDI توانایی خوبی از خود نشان می‌دهد. ویژگی‌های طراحی UDI به گونه‌ای است که بسیاری از مبدل‌های سخت افزاری سیگنال‌ها حذف می‌شود و در نتیجه قیمت تمام شده پایین می‌آید. رنگ‌های قابل انتقال توسط UDI در مقایسه با DVI بیشتر است و پهنای باند خوبی برای کاربردهای آینده‌ فراهم می‌کند.

 

روند کنونی

در آسیا بیشتر از UDI پشتیبانی می‌شود در حالیکه در اروپا HDMI رواج بیشتری دارد و اینتل گویا از Display port حمایت می‌کند.

بنابراین هنوز روشن نیست که کدام استاندارد بازار را به دست خواهد گرفت و بهتر است پیش از هر گونه تصمیم‌گیری کمی صبر کرد.

 

رابط	HDMI	Display port	UDl
برتری‌ها	کوچکی، پشتیانی از صدا و تصویر با کیفیت بالا، پهنای باند مناسب	بالاترین پهنای باند، کوچکی پشتیبانی از داده‌های صوتی، طول کابل بلند	ارزان، کوچک، کاربرد ساه سازگار با DVI و HDMI پهنای باند مناسب
کاستی‌ها	وجود رابط دوگانه، گونه‌های مختلف، قیمت زیاد	عدم سازگاری با HDMI، DVI و UDI، قیمت زیاد	عدم پشتیبانی از داده‌های صوتی سابقه کم در بازار
نشانی	www.hdmi.org	www.vesa.org	www.udiwg.org/home

پروژه های ۸۰۵۱

www.8051projects.info

پروژه های ۸۰۵۱

آشنايي با منابع تغذيه

خيلي از کابران رايانه‌هاي خود را ارتقاء مي‌دهند. پردازنده‌هاي پر سرعت کارت‌هاي گرافيکي دوگانه و سيستم‌هاي Raid بکار مي‌برند. اما منابع تغذيه جديد چه نقشي دارند؟ براي اکثريت کابران منابع تغذيه (PSU) جذابيتي ندارد و فقط در موارد خطر و خراب شدن به آنها توجه مي‌کنند.

در بدنه رايانه شما اگر پردازنده(cpu) مغز رايانه باشد، PSU يقينا قلب رايانه است. PSU واحد فراموش شده‌اي است که مي‌تواند منبع بسياري از مشکلات رايانه باشد. جهت افزايش پايداري سيستم يک PSU خوب مي‌تواند کارکرد بي‌صدا، Overclock بهتر و افزايش ظرفيت ارتقاء را به ارمغان بياورد.

چرا منبع تغذيه جديد؟

اگر دوست داريد که رايانه خود را بروزرساني کنيد، بخوبي مي‌دانيد که چقدر افزايش عملکرد با تعويض کارت گرافيکي و پردازنده‌هاي dual- cpre کسب خواهيد کرد. درست است که در بسياري از موارد محصولات جديد نسبت به محصولات قديمي توان کمتري مصرف مي‌نمايند ولي در ارتقاء سرعت عملکرد، در هر تکنولوژي که بکار رفته باشد، معمولاً نياز به توان بيشتري خواهيم داشت.

با رشد و پيشرفت رايانه‌ها، منابع تغذيه نيز پيشرفت کرده‌اند.

در حقيقت اگر مادربورد خود را ارتقاء مي‌دهيد بايستي منبع تغذيه جديدي خريداري نماييد. چونکه مدل قديمي منبع تغذيه ممکن است کانکتور مربوطه را نداشته باشد يا حتي اگر کانکتور مربوطه را داشته باشد احتمال دارد مناسب آن مدل مادربورد نباشد. در بخش «آزمايش عملکرد منابع تغذيه» چگونگي آزمايش‌هاي اوليه را توضيح خواهيم داد. هنگام انتخاب منبع تغذيه جديد برخي موارد کليدي وجود دارد که بايستي به آن توجه کنيد از قبيل:

- توان کل موجود

- توان موجود براي هر يک از قطعات

- تعداد و نوع کانکتورهاي موجود

- مقدار نويز (اغتشاش) توليدي توسط منبع تغذيه

- ميزان مصرف منبع تغذيه (اگر به قبض برق اهميت مي‌دهيد)

- قيمت منبع تغذيه

 

برآورد نيازمندي‌هاي توان مصرفي

با وجود تنوع زيادي که در قطعات تشکيل دهنده يک رايانه وجود دارد، تهيه يک ليست کامل از مصرف هر يک از قطعات تقريبا غيرممکن است. در دفترچه محصولات به ندرت جواب واضحي براي سوال «اين قطعه چقدر توان مصرف مي‌کند؟» وجود دارد.

توان مصرفي (وات)
300- 65	CPU
15- 10	هارد ديسک
تا 140 به ازاي هر کارت	کارت‌هاي گرافيک
10- 5	درايو نوري
10- 5	حافظه در هر اسلات

 

پردازنده‌ها

Intel و AMD مصرف توان پردازنده‌ها را مستقيما اعلام نمي‌کنند. در عوض آنها «طرح دمايي توان» يا TDP (Thermal Design Power) را اعلام مي‌نمايند و جهت پيچيده کردن اوضاع، آنها نمودارها را به يک روش واحد محاسبه نمي‌کنند.

TDP مقداري است که ميزان توليد دماي پردازنده را تحت عمليات (load) نشان مي‌دهد. اين مقدار به شما کمک مي‌کند که سيستم سرمايش مناسبي براي پردازنده‌ها انتخاب کنيد.

مقادير TDP نمونه از 62 وات در AMD Sempron شروع شده و به 130 وات در پردازنده دو هسته‌اي Pentium Extreme Edition مي‌رسد پردازنده‌هاي Overclock شده بيش از 300 وات نياز خواهند داشت. جزئيات بيشتر را در سايت‌هاي Intel و AMD مي‌توانيد پيدا کنيد.

چنانچه با رايانه خود دچار مشکل هستيد مخصوصا خاموش شدن‌هاي ناگهاني يا گرماي ايجاد شده بعد از نصب قطعه جديد، در آن صورت PSU مي‌تواند دخيل باشد.

کارت‌هاي گرافيکي

برخي از کارت‌هاي گرافيکي مانند سري Quadro مربوط به Nvidia مقدار توان مصرفي خود را بيان مي‌کنند. اين مقادير از 105 وات تا 126 وات براي هر کارت گرافيکي متغير است. ATI و Nvidia منابع تغذيه‌اي که مورد تاييد آنها مي‌باشد را جهت استفاده در سيستم‌هاي GPU SLI – dual و Crossfire مشخص کرده‌اند.

 

جزييات و آزمايش‌ها به چه معنايي مي‌باشند؟

تمامي منابع تغذيه داراي رتبه‌بندي بر حسب وات مي‌باشند. آنچه مشخص است هر چه ميزان وات منبع تغذيه بيشتر باشد قطعات بيشتري را داخل رايانه پشتيباني خواهد کرد. اما با اينکه اين قاعده نکته مفيدي مي‌باشد ولي کل داستان به اينجا ختم نمي‌شود.

اغلب منابع تغذيه جديد داراي جدول پيچيده‌اي هستند . توان کل منبع تغذيه در قسمت Total Power بيان مي‌شود. اما  مقادير متعدد ديگري وجود دارند که جهت کارکرد روان رايانه حياتي مي‌باشند.  يک منبع تغذيه جديد داراي چندين rail (مدارهاي جدا کننده برق) مي‌باشد که هر کدام داراي ولتاژهاي مختلف براي قطعات مختلف در رايانه مي‌باشند. که معمولا 3.3  ولت، 5ولت و 12 ولت هستند. هر يک از قطعات به توان‌هاي مختلفي نياز دارند و ممکن است نيازهاي متفاوتي را در تمامي يا بعضي از rail ها ايجاد کند.

هارد ديسک‌ها، CPU هاي جديد، درايوهاي نوري و کارت‌هاي گرافيکي PCI Express همگي 12 ولت برق نياز دارند اغلب PSU هاي قدرتمند حاوي rail هاي 12 ولتي چند گانه و مختص هستند که امکان توزيع توان مساوي را مابين تمامي اين قطعات مهيا مي‌کنند. يک rail پنج ولت اضافه Standby نيز جهت قادر ساختن برخي قطعات جهت فعاليت در زمان خاموش بودن رايانه وجود دارد.

 

راندمان

معمولا بر حسب درصد بيان مي‌شود. راندمان يک PSU بيانگر مقدار توان مصرف شده‌اي است که توسط PSU تبديل به توان مفيد براي قطعات درون رايانه شده است. يک PSU با راندمان 90درصد که 500 وات مصرف مي‌کند 450 وات به رايانه‌ ارائه مي‌دهد. 50 وات از بين رفته به صورت گرما تلف مي‌شود که بايستي توسط فن يا ساير سيستم‌هاي سرمايشي خارج شود. شما بايستي بدنبال منابع تغذيه با راندمان 80 به بالا باشيد.

نويز و سرمايش

گرچه PSU گرما ايجاد مي‌کند ولي نقش اصلي در سرمايش داخل رايانه ايفا مي‌کند. اغلب داراي چند فن مي‌باشد که هواي گرم را از داخل کيس به خارج آن هدايت مي‌کنند به اين ترتيب هم خود منبع تغذيه و هم داخل کيس خنک مي‌شوند.

فن‌ها بيشترين عامل توليد نويز مي‌باشند و فن‌هاي PSU طوري طراحي مي‌شوند که کمترين نويز را توليد کنند. هر چقدر که دما بالا‌تر برود سرعت چرخش را نويز توليدي نيز افزايش مي‌يابد. اگر راندمان منبع تغذيه به حد کافي بالا باشد، احتمال دارد فن‌هاي خود را خاموش کند و فقط توسط heat sink داخلي خود در مواردي که بار زيادي ندارد، کار کند. اين چنين منابع تغذيه بنام «نيمه – بدون فن» معروف هستند و نويز PSU را بطور مجازي به صفر مي‌رساند. اگر سيستم خود را ارتقاء مي‌دهيد يا سيستم جديدي را مي‌خواهيد تهيه کنيد. بخاطر داشته ياشيد که منبع تغذيه در گوشه کيس يکي از مهمترين قطعات درون سيستم مي‌باشد.

 

آزمايش عملکرد منبع تغذيه

تست کردن PSU خودتان راحت نخواهد بود. گرچه اگر به مشکل دار بودن منبع تغذيه خود مشکوک هستيد مراحلي وجود دارد که مي‌توانيد انجام دهيد. مادربوردهاي جديد ولتاژهاي هر يک از rail ها را در Bios نشان مي‌دهند. مي‌توان اين مقادير را توسط نرم افزار مشاهده کرد و آنها را کنترل نمود. اين نتايج هنگامي که سيستم در حالت بيکاري باشد اغلب بدون مشکل خواهند بود اما تحريک نمودن قطعات کامپيوتر بطور همزمان، PSU را تحت بار سنگيني قرار خواهد داد. احتمالا افت ولتاژ را تحت بار خواهيد داشت. بسياري از مادربوردهاي جديد داراي نرم افزارمانيتورينگ بوده و از آن هنگام اجراي عمليات سنگيني همانند بازي‌هاي سه بعدي و disk defregmenter ها مي‌توان استفاده کرد و ميزان توان مصرفي که منبع تغذيه به قطعات ارائه مي‌نمايد را مشاهده کرد. اگر هيچ نرم افزاري وجود نداشت مي‌توان از برنامه‌هاي کاربردي مجاني استفاده کرد.  برنامه کاربردي Speed fan يکي از اين نرم‌افزارها مي‌باشد. براي دانلود اين برنامه اينجا کليک کنيد. مي‌توانيد براي آشنايي بيشتر با اين نرم افزار به سايت http://www.almico.com/speedfan.php مراجعه نماييد. اين نرم افزارها براي کاربران مبتدي مناسب نيستند و اگر بدرستي از آنها استفاده نشود مي‌تواند به سخت افزار آسيب رسانده و رايانه را دچار مشکل نمايند. در هر صورت پيشنهاد مي‌شود از ابزارهايي که توسط توليد‌کننده مادربورد ارائه مي‌شود، استفاده کنيد.