؟؟؟؟

با سلام

شروع ترم جدید تحصیلی را به همه دوستان سخت افزاری و غیر سخت افزاری تبریک میگم

آرزوی بهترین ساعات و لحظات را برای شما دارم

علیرضا زمانی

www.rodarro.mihanblog.com

آشنايي با خطاهاي سخت افزاري سيستم

بوق‌هاي بايوس چه مي گويند؟

کامپيوتر شما بعد از فشردن کليد Pwoer توسط شما، در ابتدا تمامي فرمان‌ها را از بايوس (BIOS) کامپيوتر دريافت مي‌کند. BIOS يک نرم افزار خاص است که بعنوان اينترفيس (ميانجي) بين عناصر اصلي سخت افزارهاي نصب شده بر روي سيستم و سيستم عامل ايفاي وظيفه مي‌نمايد. زمانيکه کامپيوتر روشن مي‌گردد BIOS عمليات‌هاي متفاوتي را انجام خواهد داد. مانند:

- بررسي محتويات CMOS براي آگاهي از تنظيمات خاص انجام شده

- مقدار دهي اوليه ريجسترها و مديريت Power

- اجراي عملياتPOST به منظور اطمينان از صحت عملکرد عناصر سخت افزاري

- تشخيص درايوي که سيستم مي‌بايست از طريق آن راه اندازي (Booting) گردد

- و...

عمليات POST يا Power On Self Test يکي از اصلي‌ترين عمليات کامپيوتر در هنگام روشن شدن مي‌باشد. که تمامي نرم افزارها و قطعات سخت افزاري لازم براي بوت سيستم را تست کرده و آماده به کار مي‌کند. همه بايوس‌ها در هنگام درست بوت شدن سيستم، يک بوق کوتاه در شروع کار مي‌زنند که اين بوق به معني درست و کامل کار کردن تمامي نرم افزارها و سخت افزارهاي اصلي سيستم است. اما گاهي نيز اتفاق مي‌افتد که يک يا چندي از برنامه‌ها يا قطعات معيوب شده يا به عللي از انجام وظيفه باز مي‌مانند، اينجاست که بايوس با تنها راه ارتباطي مستقيم (بوق) شما را آگاه مي‌سازد. اگر از برنامه بايوس خود اطلاعي نداريد به 3 طريق مي‌توانيد از آن آگاه شويد. يکي آنکه به راهنماي مادربرد خود رجوع کنيد. راه ديگر آن است که به هنگام روشن نمودن رايانه به نوشته‌هاي ظاهر شده دقت کنيد مطمئنا نوع آن ذکر خواهد شد. اگر درب جعبه ( کيس ) رايانه را باز کنيد و به چيپ ها و IC هاي روي مادربرد دقت کنيد بر روي بايوس نام آن را نوشته است. عموما بر روي کامپيوترهاي شخصي يکي از دو برنامه بايوس AWARD يا AMIBIOS قرار داده شده که در ادامه به بررسي نحوه گزارش دهي خطاها مي‌پردازيم.

كدهاي بوقي بايوس AWARD :

بايوس آوارد عمدتا به پيام‌هاي خطا براي آگاه کردن کاربران از وجود مسئله اتکا دارد، اما چند کد بوقي مشهور وجود دارد که اين تراشه بايوس توليد مي‌کند:

بوق نامحدود (تکرار شونده): خطاي حافظه سيستم

يک بوق بلند پس از دو بوق کوتاه: خطاي کارت گرافيک

يک بوق بلند پس از سه بوق کوتاه: عدم وجود کارت گرافيک يا خطاي حافظه گرافيک

بوق‌هاي متمادي با فرکانس بالا: خطاي داغ شدن پردازنده که در صورت عدم اعتنا ممکن است باعث سوختن cpu  شود.

 

کدهاي بوقي بايوس AMI BIOS :

بايوس AMI BIOS محصول شرکت American Megatrends يکي از بايوس‌هاي متداول است و آخرين نگارش تعدادي کد بوقي دارد که اشکالات زمان بوت شدن را به کاربران مي گويد:

تعداد بوق‌ها در زمان راه اندازي (پيش از POST)

1(يک بوق)	ديسکت را در ديسک گردان A: قرار دهيد
2	فايل AMIBOOT.ROM بر روي ديسکت بوت شدني نيست
3	خطاي حافظه سيستمي
4	عمليات به روز رساني بايوس موفقيت آميز بوده است
5	خطاي خواندن ديسک
6	خرابي صفحه کليد
7	حافظه فلش بايوس تشخيص داده نشده است
8	خرابي کنترل کننده ديسکت ران
9	خطاي مجموع بررسي (checksum) بايوس
10	خطاي پاک کردن حافظه فلش
11	خطاي برنامه سازي حافظه فلش
12	اندازه فايل AMIBOOT.ROM درست نيست ( يا حضور ويروس)
3	نا همساني تصوير BIOS ( فايل ROM دقيقا همان نسخه درون بايوس نيست)

 

تعداد بوق‌ها در زمان POST

1	اشكال از DRAM ميباشد . بنابراين مشكلي در حافظه سيستم به وجود آمده و يا motherboard
2	خطاي حافظه سيستم
3	64 كيلو بايت مورد نياز براي شروع و راه اندازي سيستم در دسترس نيست كه اين هم به RAM بر مي‌گردد .
4	Timer مادربرد کار نمي‌کند
5	CPU با مشکل مواجه است .
6	کامپيوتر نمي تواند به حافظه حالت safe mode برود
7	خطاي استثناي عمومي (مربوط به cpu)
8	حافظه كارت ويدئو مشكل دارد
9	ROM شما مشكل دارد. چيپ BIOS ROM روي motherboard دچار خطا است .
10	CMOS مشكل دارد .
11	اشکال آزمايش حافظه cache

نکته : اگر موقع عمليات POST يک ، دو يا سه بوق پشت سر هم بشنويد، تعويض کارت‌هاي RAM را در نظر بگيريد يا دست کم آنها را بررسي کنيد تا اطمينان يابيد که درست نصب شده اند.

اگر در عمليات POST هشت بوق بشنويد اطمينان يابيد که کارت ويدئويي درست نصب شده است، ممکن است لازم باشد که آن را عوض کنيد.

اگر موقع عمليات POST تعداد بوق‌ها با آنچه گفته شد متفاوت بود ( چهار تا هفت يا 9 تا يازده بوق)، ممکن است يک مسئله جدي در مادربرد يا قطعات ديگر وجود داشته باشد، کامپيوتر را به يک تعميرگاه تخصصي ببريد.

ماوس نوري چطور كار مي‌كند؟

به ‌نظر مي‌رسد که دوران ماوس‌هاي کامپيوتري چرخدار يا توپدار به پايان خود نزديک مي‌شود. آينده پيش روي ماوس‌هاي نوري قرار دارد.

ماوس نوري توسط شركت Agilent Technologies معرفي شده و در اواخر سال 1999 عرضه شد. ماوس نوري عملا از يک دوربين ظريف استفاده مي‌کند که 1500 عکس در هر ثانيه مي‌گيرد. اين ماوس مي‌تواند تقريبا روي هر سطحي کار کند. اين ماوس داراي يک ديود نوراني قرمز (LED) است که نور را به سطح کار تابانده و اين نور بين سطح کار و يک سنسور CMOS نوسان مي‌کند.

سنسور CMOS، هر تصوير دريافتي را به يک پردازشگر ديجيتالي DSP مي‌فرستد تا تحليل شود. DSP با سرعت 18‌ميليون دستور در ثانيه قادر است الگو‌هاي داخل تصوير را ديده و تشخيص بدهد که اين الگوها چگونه حرکت مي‌کنند و فرق هر تصوير با تصوير قبلي چيست. سپس بر اساس تغيير الگو در يک سلسله تصوير، DSP تشخيص مي‌دهد که ماوس چقدر و چطور حرکت کرده و مختصات صحيح را به کامپيوتر ارسال مي‌کند. سپس کامپيوتر با توجه به اين مختصات دريافتي، نشانگر ماوس (Cursor) را روي صفحه حرکت مي‌دهد.

اين عمل، صدها بار در ثانيه انجام مي‌شود تا حرکتي نرم و يکنواخت براي نشانگر ماوس ايجاد کند. موس نوري مزيت هاي بسياري نسبت به نوع گلوله اي آن دارد.

- اين ماوس قطعه متحرک ندارد پس احتمال خرابي آن کمتر است.

- راهي وجود ندارد که غبار داخل ماوس شود و سنسورهاي ردگير را با مشکل مواجه کند.

- افزايش رزولوشن ردگيري که به معناي حرکتي نرمتر است.

- اين ماوس نياز به سطح خاصي مانند ماوس پد ندارند. اما مواظب باشيد که نور اين نوع ماوس کمي سطوح چوبي ميزتان را مي‌فرسايد.

نکته: برخي از ماوس‌هاي نوري ممکن است بر روي سطح شيشه‌اي، آينه و ساير سطوحي که صاف و يکدست که نور را منعکس مي‌کنند،  به درستي کار نکنند.

منبع تغذيه به چه ميزان توان احتياج دارد؟

مشكل: مي‌خواهيد كامپيوتري خريداري کنيد و اجزا آنرا نيز انتخاب كرده‌ايد. هم اكنون تنها فكرتان اين است كه Power جديد شما چه ميزان تواني را بايد داشته باشد چرا كه ميزان مصرف هر کدام از قطعات به راحتي قابل فهميدن نيست.

راه حل: يكي از اجزايي كه در هنگام ساخت يا خريد كامپيوتر به آن توجه خاصي نمي‌شود همين قسمت Power كامپيوتر مي‌باشد. يك انتخاب درست باعث اين مي‌شود كه كامپيوتر حداكثر بازدهي خود را بتواند به نمايش بگذارد و در فشارهاي بالا هم صدمه‌اي به عناصر ديگر كامپيوتر وارد نكند.

با كمك نرم افزار انگليسي زبان Power Supply Calculator حدودا متوجه مي‌شويد كه كامپيوتر شما به چه ميزاني برق احتياج دارد. اين نرم‌افزار را مي‌توانيد در سايت http://www.extreme.outervision.com/psucalculator.jsp مشاهده كنيد . احتياجي به نصب يا دانلود نيست چرا كه عمل محاسبه به صورت آن‌لاين نيز امكان‌پذير است.مي توانيد از نسخه رايگان اين برنامه استفاده نماييد. در اينجا مي‌توانيد تمامي اجزا كامپيوتر را مانند سي‌پي يو، مادربورد كارت گرافيكي، درايوهاي مختلف، كارت‌هاي وصل شده خارجي و حتي دستگاه‌هاي USB وصل شده را انتخاب و آزمايش كنيد.

كارايي مورد نياز هر لحظه در اختيار شما قرار خواهد گرفت. گزينه Capacitor Aging به شما پيشنهاد مي‌كند كه در صورتيکه 24 ساعته از سيستم استفاده مي‌کنيد و قصد داريد بيشتر از يکسال اين روند را ادامه دهيد ارزشي برابر20 تا 30 درصد را در اينجا انتخاب كنيد. بدينوسيله مدل پيشنهادي بالاتر رفته اما كارايي زماني بيشتر و بالاتر نيز تضمين مي‌گردد.

هنگامي كه همه گزينه‌ها را انتخاب كرديد، گزينه Calculate را برگزينيد و كارايي پيشنهادي به وات به شما نشان داده مي‌شود. با اينكه اين عدد در حالت تئوري براي حالت تحت فشار محاسبه مي‌شود. آنرا گرد كنيد چرا كه با گذشت زمان احتمالا با اضافه کردن اجزا جديد به برق بيشتري احتياج خواهيد داشت.

انتخاب درست:

Power Supply Calculator به شما كمك مي‌كند تا بتوانيد محدوده انتخابي خود را مرزبندي كنيد. علاوه بر كارايي كلي، هر كدام از خطوط و كابل‌ها نيز مهم مي‌باشند. براي مثال اگر عنصري را با قدرت حداكثر دريافت 240 وات به كابلي 12 ولتي از Power وصل كنيد كه حداكثر 192 وات مي‌دهد پس ديگر حتي اگر Power بيش از 400 وات هم برساند فايده‌اي ندارد. اين مسئله براي كابل‌هاي 5 و 3/3 ولتي نيز صدق مي‌كند

چگونه Bios را Update كنيم؟

چگونه Bios را Update كنيم؟

 BIOS سياستمدار رسمي هر سيستم كامپيوتري است كه از اولين لحظه راه اندازي كامپيوتر،تراكنش هاي حياتي كامپيوتر را مديريت مي كند. در اين مقاله به اين موضوع پرداخته مي شود كه چگونه مي توان حداكثر بهره را از آن برد و عمليات «flash» كردن بايوس به چه معناست.اصلي ترين قسمت هر كامپيوتر،«سيستم ورودي خروجي اوليه« (BIOS: Basic Input/Output System ) آنست. وقتي يكي از اجزاي سيستم نياز داشته باشد كه ديگر قسمت هاي كليدي داخل كامپيوتر را شناسايي كرده و با آنها ارتباط برقرار كند،به سراغ بايوس مي رود و بايوس مقدمات اين كار را فراهم كرده و در اختيارش قرار مي دهد. پس از روشن كردن كامپيوتر و پيش از انجام هر گونه عملي، اطلاعاتي كه در تراشه حافظه بايوس ذخيره گرديده خوانده مي شود. اين تراشه روي مادربرد كامپيوتر جاسازي گرديده است. بايوس سرعت عملكرد پردازنده ،RAM و گذرگاه سيستم (BUS )را تعيين مي كند(گذرگاه سيستم خود نيز نوعي سياستمدار كوچك است كه به عنوان رابط بين پردازنده و تمام اجزاي ديگر سيستم عمل مي نمايد.)در چند ثانيه اول پس از روشن كردن دستگاه،بايوس نشان مي دهد كه چه درايوهاي اپتيكالي نصب شده اند حجم هارد ديسك چقدر است و چه مقدار حافظه روي مادر برت نصب شده است. همچنين پورت هاي اتصال كيبورد و ماوس را شناسايي مي كند،پورت هاي USB را پيدا مي كند،و كارت گرافيكي ،كارت صدا و آداپتور شبكه رانيز مورد شناسايي قرار مي دهد. پس از آن با انجام يك خودآزمايي موسوم به POST (Power-on self test )شروع به راه اندازي ادامه سيستم مي نمايد. در اين خود آزمايي بايوس پيش از نمايش فهرستي از اجزاي اصلي،وجود برخي از مشكلات محتمل نظير فقدان سيستم عامل يا كيبورد را مورد بررسي قرار مي دهد. همچنين تراشه بايوس وظايفي نظير غير فعال كردن آداپتور صوتي onboard ،درخواست كلمه عبور،يا تغيير تاريخ و زمان را نيز انجام مي دهد. يك بايوس پيشرفته قابل انعطاف به دو طريق مختلف قابل برنامه ريزي است :يكي اينكه مي توان اين كار را با تنظيمات خود بايوس انجام داد. با اين كه پيش فرض تقريبا” همه تراشهاي بايوس اينست كه سرعت پردازنده، RAM ،باس سيستم و باس AGT كارت گرافيكي را بطور خودكار تعيين كند،امااغلب تراشه هاي بايوس اين امكان را مي دهند كه تنظيمات دستي دلخواه را اعمال كنيد و تنظيمات خودكار ناديده گرفته شوند. براي مثال فرض كنيد يك پردازنده 3.2 گيگاهرتزي پنتيوم 4 داريد كه طوري طراحي شده كه با سرعت 16 برابر باس سيستم 200 مگاهرتزي آن عمل كند. مي توانيد باس سيستم خود را به دلخواه افزايش داده و به 220 مكاهرتز تغيير دهيد. سرعت پردازنده كه با 16 برابر اين سرعت اجرا مي شود، برابر با 3.52 گيگاهرتز خواهد بود. احتمال دارد كه پردازنده با اين سرعت كار نكند اما قابليت تراشه بايوس اين امكان را به شما مي دهد كه سرعت هاي فوق را بيازماييد .دومين روش براي تغيير دادن اطلاعات موجود در بايوس flash كردن يا بروز رساني آنست. Flash كردن بايوس كه قدري از تغيير دادن تنظيمات بايوس پيچيده تر است برنامه تعبيه شده در هسته بايوس را تغيير مي دهد.اما چرا بايد بخواهيد نحوه عملكرد بايوس (اصلي ترين جزء سيستم )را تغيير دهيد؟ اول اين كه flash كردن بايوس خرده اشكالاتي را كه از زمان توليد مادر برد كشف شده اند، تصحيح و برطرف مي كند. چه قابليت هاي مربوط به مديريت جريان برق به درستي عمل نكنند و چه كامپيوتر نتواند دستگاه هاي plug-and-play را بطور خودكار تشخيص دهد،عمل flash كردن مي تواند بايوس را طوري ارتقاء دهد كه ميزان پاسخگويي يك كامپيوتر افزايش يابد. دوم اينكه يك بايوس ارتقاء يافته اغلب سازگاري با سخت افزار و ادواتي را كه پس از ساخت مادربرد توليد شده اند، بهبود مي بخشد. هارد دسيك هاي حجيم تر درايوهاي خارجي (external ) و كارت هاي گرافيكي نوظهور ،هر يك ممكن است با يك بايوس قديمي تر كار نكنند.سوم اينكه،چند ماه پس از نصب يك تراشه بايوس بر روي يك مادربرد بخصوص ممكن است راه هاي بهتر و كارآمدتري براي تبادل داده ها و پيكر بندي اجزاي سخت افزاري ابداع گردند. بنابراين بروز رساني تراشه بايوس باعث نيل به بهترين كارايي خواهد شد.

Flash
فوايد flash كردن بايوس آشكار هستند. اگر بنا داريد خودتان اقدام به انجام اين كار كنيد،به وب سايت كارخانه سازنده مادربرد خود برويد و به دنبال صفحات مربوط به پشتيباني پس از فروش بگرديد. از آنجا لينك مربوط به download نرم افزار را پيدا كنيد. پس از يافتن محل مربوط به مادر بردخود آخرين نسخه موجود از نرم افزار بايوس آن را دريافت نماييد. توجه داشته باشيد كه نسخه اي را كه مختص مادربردتان ساخته نشده به هيچ وجه دريافت نكنيد. نصب گونه ديگري از بايوس مادربرد بر روي سيستم ممكن است باعث شود كه بايوس و در نتيجه مادربرد غيرقابل استفاده گردد.اگر در وب سايت فوق دو نسخه ”فقط update ”و ”update ”به همراه برنامه نصب كننده ”وجود داشت،گزينه”... به همراه نصب كننده ”را انتخاب نماييد.اگر نمي توانيد اين دو را با هم دانلود كنيد،اطمينان حاصل نماييد كه ابتدا برنامه نصب كننده و سپس خود update را دريافت مي نماييد. سپس آن دو را روي يك فلاپي ديسك كپي كنيد،ديسك را در درايو قرار داده و كامپيوتر را از نو بوت نماييد. قبل از بالا آمدن سيستم،وارد برنامه BIOS شويد (معمولا” از طريق دكمه Delete يا F2 ،در غير اين صورت به مستندات مادربرد خود رجوع كنيد). در منوي Boot يا Drives ،بررسي كنيد كه تنظيمات به گونه اي باشد كه فلاپي ديسك قبل از هارد ديسك بوت شود. تغييرات انجام داده را ذخيره كنيد وسيستم را بوت كنيد. حالا سيستم از فلاپي ديسك بوت مي شود. براي اجرا برنامه update ،كافيست فقط نام فايل EXE .آن را تايپ كرده و Enter را بزنيد.سپس نام update جديد بايوس خود را انتخاب نماييد. در خلال انجام عمليات flash بايوس،به هيچ عنوان به كامپيوتر خود دست نزنيد،اگر وقفه اي در اين عمليات به وجود آيد باعث مي شود سيستم غير قابل بوت شدن گردد. به همين دليل توصيه مي شود دستگاه خود را به يك منبع مطمئن وصل كنيد و يا از UPS استفاده نمائيد. پس از اتمام عمليات Flash ،برنامه از شما مي خواهد ديسكت را از درايو خارج كرده و سيستم را بوت نماييد. اگر برنامه بخواهد خودش سيستم را بوت كند،نبايد مانع از انجام اين كار بشويد(اگر اين طور باشد،پيغامي به شما خواهد داد.)
پس از راه اندازي مجدد سيستم خواهيد ديد كه اينك كامپيوترتان با ثبات تر و با سخت افزار ها سازگارتر است و كارايي بهتري ارائه مي نمايد

 

ali.r.z  www.rodarro.mihanblog.com